*Groninger Kustvaart*

Gepost! Terug naar: **Groninger Kustvaart*
<http://www.iezie.be/cgi-bin/free/forum/mbview.pl?site=JB> -  *Pagina
herladen*

*
*Naam* *Bericht*
*evert <mailto:esikkema@quicknet.nl>*

20/10/2004
17:01:48 * Wad- en Sontvaarders*
In het forum Hamburgvaart is sprake van min of meer aangepaste
binnenschepen die buitenom (over het Wad of echt buiten de eilanden om?)
naar Hamburg voeren.
Maar hoe is de Wad- en Sontvaart eigenlijk begonnen? Waren dat ook in
allereerste instantie binnenschepen die aangepast waren om korte
zeereizen te maken?
Moet Sontvaart in dit verband ook letterlijk genomen worden of wordt
hieronder de hel Oostzee verstaan?

*evert <mailto:esikkema@quicknet.nl>*

23/10/2004
14:07:30 * Wad- en Sontvaarders*
Ik kom nog even terug op bovenstaand berichtje van een paar dagen geleden.
Donderdag 21/10 zag ik in Amsterdam, in de omgeving van het
Scheepvaartmuseum, de JUTLAND liggen. Via Adriana-shipping ben ik er
achter gekomen dat dit een oorspronkelijk Duitse Wad-en Sontvaarder is
geweest uit 1931 en nu als woonschip gebruikt door (de publicist) Frits
Loomeijer.
Vorig jaar zag ik in het haventje van Oudeschild op Texel de wad- en
sontvaarder ERO liggen (is een site van op internet) en ik zag ook nog
een advertentie op internet waarin een Wad- en Sontvaarder te koop werd
aangeboden (de Maria-Louise van 1924).
Ik heb de indruk dat zo hier en daar nog al wat van deze scheepjes als
woonschip gebruikt worden.
Maar wie kan antwoord geven op mijn vraag (zie eerste forum berichtje).
En voeren deze scheepjes alleen op het wad en in Deense wateren of
gingen ze ook wel verder "van huis".
Hoe was het varen op deze scheepjes die, denk ik, ver het binnenland
ingingen om vracht.
Wie heeft voor mij HR-scans van dergelijke schepen?
groeten,
Evert Sikkema

*Huug <mailto:evegaars2@zonnet.nl>*

23/10/2004
22:04:49 * Wad- en Sontvaarders*
Evert,als je onder Hamburgvaart kijkt daar staat heel veel over deze vaart.

Huug

*evert <mailto:esikkema@quicknet.nl>*

23/10/2004
22:17:19 * Wad- en Sontvaarders*
Ik begrijp dus Huug dat HAMBURGVAART en WAD- en SONTVAART in feite op
hetzelfde neer komen.
Is het dan zo dat de ene van Hamburgvaart spreekt en een ander het wad-
en sontvaart (Beltvaart) noemt?
Evert

*Kees <mailto:c.g.wessels@wxs.nl>*

24/10/2004
02:32:13 * Wad- en Sontvaarders*
Kan het zo zijn dat Wad en sontvaart uit de begintijd van de
gemotoriseerde kustvaart stamt, en dan eigenlijk kustvaart was met een
beperkt vaargebied.
Hamburgvaart zou dan de vaart over zee zijn door binnenvaartschepen
tussen de Eemsmond en de Elbe monding, in de 60er en 70er jaren.

*Kees <mailto:c.g.wessels@wxs.nl>*

24/10/2004
02:32:43 * Wad- en Sontvaarders*
Kan het zo zijn dat Wad en sontvaart uit de begintijd van de
gemotoriseerde kustvaart stamt, en dan eigenlijk kustvaart was met een
beperkt vaargebied.
Hamburgvaart zou dan de vaart over zee zijn door binnenvaartschepen
tussen de Eemsmond en de Elbe monding, in de 60er en 70er jaren.

*Kees <mailto:c.g.wessels@wxs.nl>*

24/10/2004
02:33:07 * Wad- en Sontvaarders*
Kan het zo zijn dat Wad en sontvaart uit de begintijd van de
gemotoriseerde kustvaart stamt, en dan eigenlijk kustvaart was met een
beperkt vaargebied.
Hamburgvaart zou dan de vaart over zee zijn door binnenvaartschepen
tussen de Eemsmond en de Elbe monding, in de 60er en 70er jaren.

*pete*

24/10/2004
08:07:08** * Wad- en Sontvaarders*
3 x is scheepsrecht!!!

*jelle <mailto:groningerkustvaart@xs4all.nl>*

24/10/2004
09:38:10 * Wad- en Sontvaarders*
En het staat er toch echt hoor!
Nadat u, uw bericht heeft gepost, klikt u op "Pagina herladen" ;-)
jelle

*jolly Sailor*

24/10/2004
10:46:01** * Wad- en Sontvaarders*
Het is net zoals op een polis men kijkt nooit naar de kleine letters.

Gr Jolly

*evert <mailto:esikkema@quicknet.nl>*

24/10/2004
11:49:21 * Wad- en Sontvaarders*
Ik las vanmorgen of gisteren(weet niet meer waar, want ik struin heel
internet af naar van alles en nog wat dat met scheepvaart te maken
heeft) over een Denemarkenvaarder.
Nu begint het me zo langzamerhand te duizelen.
Is er nu wel of geen verschil tussen HAMBURGVAART, BELTVAART,
DENEMARKENVAART en WAD- en SONTVAART of is het allemaal één pot nat, of
is het toch zo dat er speciale schepen gebouwd werden om op een bepaald
gebied te varen.
Mochten WAD- en SONTVAARDERS bijvoorbeeld een vracht aannemen naar
Engeland, Ierland of Spanje?
groeten,
Evert

*Huug <mailto:evegaars2@zonnet.nl>*

24/10/2004
12:06:28 * Wad- en Sontvaarders*
Wad,Sont,Hamburg,Bremen etc Vaart. Eigenlijk is het wat mij betreft een
pot nat, overigens met alle respect.
De bakermat van de latere kustvaart zoals de meesten van ons kennen. De
turfschippers gingen heel voorzichtig buitenom naar Hamburg en stiekum
een stukje verder en verder. Zie daar kort door de bocht op de vraag
Hamburg of Sont vaart. Zo had ieder gebied ook zijn papiertje ook wel
certificaat genoemd, regeltjes dus. Die regels zijn er voor gemaakt om
ze te overtreden dus glipt(e) er wel eens een over de grote Noordzee
plas of verder.

Zo zat ik een keer in de Caribische Zee en zag de Damco 257 op me af
komen. Het was echter een fata morgana, een zwaartafel syndroom.

Huug


*Jan Vos <mailto:janhavos@home.nl>*

24/10/2004
13:24:32 * Wad- en Sontvaarders*
Als je op scheepspraat van Jos Komen kijkt staat daat het verhaal van
mijn grootvader Ole Jan. A Vos uit Hoogkerk geplaatst door Amanda.

Als je de Drie Gebroeder bekijkt dan zie je op de eerste foto geen
Stuurhuis en een lagere verschansing op de tweede is de verschansing
verhoogd en er een stuurhut opgebouwd om het vaargebied te vergroten.
Deze schepen voeren niet alleen naar Hamburg maar ook de Oostzee in op
zondag lagen ze op bepaalde plaatsen bij mekaar en werd op een van de
schepen een kerkdienst gehouden in het ruim.

Cuxhaven was ook een vezamelpunt wachtend op gunstige wind toen er nog
zonder motor gevaren werd.

Gr Jan

*Huug <mailto:evegaars2@zonnet.nl>*

24/10/2004
14:53:36 * Wad- en Sontvaarders*


De Voorwaarts Voorwaarts een van de Peetvaders van de kustvaart. Met dit
schip werden reizen naar de Middellandse Zee gemaakt. Hoe zo Wad en
Sontvaart?



De Voorwaarts Voorwaarts nu. Een BoBo schip, nostalgie ten top. Haar
geschiedenis beschreven in dit boek van A.Boerma



Ook in dit boek van Frits Loomeijer, een stuk geschiedenis over de
binnen-buiten vaart wat misschien een betere bewoording is voor Hamburg-
Wad ? Sont vaart.

Inzending foto,s Jan Vos


*Huug*

24/10/2004
15:38:26** * Wad- en Sontvaarders*


Een grote Tweemastkoftjalk loopt onder gereefd tuig voorstooms de Elbe uit.
Duidelijk zichtbaar is hoe weinig vrijboord ook deze grote tjalken hadden.

Foto circa 1910 Coll J. Kaiser/Gluckstadt.

Inzending Jan Vos


*Jolly Sailor*

24/10/2004
17:54:54** * Wad- en Sontvaarders*



De Yvonne van Leyten was Denemarkenvaarder of wat men vroeger Wad en
Sontvaarder noemde en in de volksmond ook wel beltvaarders werd genoemd
om dat men veel in de kleine en grote belt voer.
De Yvonne had papieren voor de denemarkenvaart.



En hier de Galaxa van Lenten een zusterschip van de Yvonne,die wel
papieren had voor de hele wereld.
De Galaxa heeft in 1990 een reis van Griekenland gemaakt naar
Yokohama,maar die reis liep niet vlekkeloos ze kreeg onderweg zware
machineschade en is toen gesleept en later op de dock Express 12 in
Yokohama aangekomen.
De terugreis van Yokohama naar Southhampton is verder normaal verlopen.



En hier de Hydra ex Waalborg die uit de zeevaart in de Denemarkenvaart
ging en tevens hermeten werd en dik 300 ton in deadweigt er op vooruit
ging en de Brt en Nrt bleven hetzelfde.

Maar het scheepstype zegt niet altijd of het een Wad en Sontvaarder is.
En de Tjalken waren geschikt voor alle wateren,ze voeren dan ook van het
hoge noorden Larvik tot de Middellandse zee en nog wel verder als het
moest.
De Soli Deo Gloria zou in de zestiger jaren naar het verre oosten maa
omdat het Suezkanaal was geblokkeerd is ze in Italie op het laatst
terecht gekomen en nu moet ze weer in harlingen liggen.

Maar de Engelsen hadden ook hun vaargebied wat we kennen als Hometrade
en hier had je ook niet zoveel papieren voor nodig,je had dan ook hier
veel bargeschippers die het ruime sop op zochten want ze hadden geen
diploma nodig voor de Hometrade dit is in de tachtiger jaren
veranderd,maar hierover zal Peter Barc meer over kunnen vertellen.

Gr Jolly


*Willem*

24/10/2004
18:55:07** * Wad- en Sontvaarders*
Hoe plaats ik een Foto ik word er niet goed van ik doe wat verkeerd maar
wat.

grtz willem

*ben <mailto:coasters@planet.nl>*

24/10/2004
19:08:30 * Verlengingen*
Een nieuw onderwerp: verlengingen.
Uit de schoendoos vond ik een briefje met schepen die bij Niestern in
Groningen zijn verlengd:
1960: Janny, 1961: Alberta, Johanna en Eyo-S, 1962: Surte, Lydia en
Riet,1963: Makkum.
Ben

*evert <mailto:esikkema@quicknet.nl>*

24/10/2004
19:37:39 * Wad- en Sontvaarders*
Zo zie je maar weer dat er toch veel te vertellen valt over de "echte"
kustvaart, waarmee ik bedoel dat ze waarschijnlijk meestal niet de wal
uit het oog verloren.
Nu jullie er zo over schrijven denk ik ineens aan het boek van Hylke
Speerstra "Schippers van de zee, de laatste kustvaarders onder zeil" uit
1977 (was de 4e druk)waarin ook de "korte vaart" beschreven wordt.
groeten,
Evert Sikkema

*Huug <mailto:evegaars2@zonnet.nl>*

24/10/2004
19:46:16 * Wad- en Sontvaarders*
Willem mail mij even hoe je het doet SVP dan kan ik je misschien verder
helpen.


Ben wellicht een goed onderwerp om op te starten.

Huug

*Jolly Sailor*

20/11/2004
23:11:03** * Wad- en Sontvaarders*
Hier een stuk overgenomen uit het boek Vijfenzeventig jaar Oranje,waar
ook veel over deze vaart in voor komt vooral op verzekeringgebied.
Met het Eiderkanaal bedoelt men vanaf Tonning aan het Duitse wad naar
Rendsburg via de rivier de Eider en dan verder via Eiderkanaal naar
Holtenau,op het kanaal waren toendertijd zes sluizen.


Van Wad en Sont naar Wereldwijd

In de laatste dagen van het jaar 1905 leek het nog niet erg op een echte
winter. De wind liep op de nadering van een nieuwe depressie naar het
Zuiden en de temeratuur schommelde rond de drie graden. Buiig weer. De
binnenscheepvaart werd nog niet gehinderd door ijsgang. Ook de
buitenschippers van de Wad-, Sont- en Beltvaart mochten niet
klagen.Stormweer hadden zij gedurende de herfstmaanden maar weinig gehad
en voor januari waren de vooruitzichten gunstig. In Groningen lag
traditiegetrouw het grootste gedeelte van de vloot binnen. In de Zulder,
Wester- en Noorderhaven lagen de tjalken, schoeners en schoeneraken
boord aan boord. Daags na kerstmis kwam op een van deze schepen, de
'Engelina' van J. Pilon van Wildervank, een aantal schippers bij elkaar.


In de roef van het 130 ton metende schip bespraken zij een aantal zaken
die voor hen van groot belang waren. Een van hen, Joh. Balk van de tjalk
'Folkerdina', kwam er speciaal voor van Delfzijl. Op de vierentwintigste
was hii daar binnengelopen op een reis van Munster naar Hamburg. Op die
bewuste avond van de 27e december 1905 waren op de 'Engelina' de
volgende schippers bijeen: P. Bul van de 'Onderneming, S. Balk van de
'Henriette', P. Beck van de 'Dolfijn', P. Balk van de 'Ambulant' en de
eerder genoemde Joh. Balk en J. Pilon. Allen waren tjalkschippers. Zij
voeren zowel binnen als in de vaart op Duitsland en Denemarken. Het was
niet de eerste keer dat deze zes mannen bij elkaar waren. De problemen
die aan de vaart op met name Denemarken verbonden waren, had hen al
vaker om de tafel in de lage roef van een van hun schepen gebracht.

Maar deze keer bleef het gesprek niet steken in het ongezouten kritiek
leveren. Er moest wat gedaan worden. Zo gebeurde het, dat de Nederlandse
kustvaart aan het eind van die avond een nieuwe verzekeringsmaatschappij
rijker was. Wat was er namelijk aan de hand? Sedert een jaar of vijf,
tien vond er in de kustvaart een ontwikkeling plaats die Ieidde tot meer
verscheidenheid in de grootte van de schepen. Door de grootte en de
zeewaardigheid van deze schepen werd het vaargebied bepaald. Hierdoor
ontstonden bepaalde categorieen kustvaarders, ieder met zijn min of meer
eigen vaargebied. De belangen van de verschillende groeperlngen waren
niet altijd dezelfde. Op zichzelf was deze ontwlkkeling in de
kustvaartgeschiedenis niet nieuws. Sinds het midden van de achtfiende
eeuw, de tijd waarin de Groningers een belangrijk aandeel in de vaart op
Duitsland en Scandinavie verstevigden,bestond er een voortdurende
wisselwerking tussen de binnen en buitenvaart.

Dit hield in, dat de schepen zowel voor de binnen als voor de kustvaart
geschikt moesten zijn. Naast deze categorie "Wad- en Soritvaarders" voor
er een groep schepen die in de kleine en grote kustvaart voeren. Met de
regelmatige veranderingen in de economic en de daarmee samenhangende
fluctuaties in vraag en aanbod van lading en scheepsruimte, veranderde
de samenstelling van de vloot. Maar de ontwikkeling die optrad tegen het
einde van de vorige eeuw werd door meerdere, en geheel nleuwe factoren
beinvloed. De belangrijkste daarvan was de opening van het Kaiser
Wilhelm Kanal. Beter bekend als het Nord-Ostsce Kanal en in de wandeling
ook wel Kielerkanaal genoemd, bleek deze nieuwe verbinding grote
gevolgen te hebben. Voor de kustvaart betekende het, dat de reizen naar
de Oostzee zowel veiliger als sneller werden.

Voor de opening van het kanaal op de 20e en 21e juni 1895 moest men of
om de noord, via de lange en gevaarlijke route rond Skagen, of via de
rivier de Eider en het Eiderkanaal. De Wad- en Sontvaarders van de
negentiende eeuw waren op deze Eiderverbinding aangewezen en dat was
bepaald niet tot hun genoegen. Door de geringe diepte van de rivier
hadden zij dikwijls weken oponthoud. Vaak kon men slechts met behulp van
scheepsjagers vooruit kornen. Tijdverlies en hoge kosten werkten remmend
op de ontwikkeling van de vaart op Denemarken. Hierbij kwam, dat Tonning
bij westenwind een lastige haven was om binnen te lopen.

Een tweede factor die de kustvaart rond de eeuwwisselling ingrijpend
veranderde, was gelegen op het gebied van de scheepsbouw. Vanaf 1880
schakelden de werven in het noorden van het land geleidelijk over van de
houtbouw op de bouw van ijzeren schepen. Traditionele scheepstypen, met
name de houten kofschepen, verdwenen in vrij snel tempo van het toneel.
Zij werden opgevolgd door ijzeren schoeners, tjalken en koftjalken.
Vooral deze laatsten, de vanouds bekende tjalken en koftjalken, begonnen
in een nieuwe ijzeren gedaante aan een tweede jeugd. In het begin van de
twintigste eeuw waren zij de meest voorkornende Nederlandse
kustvaarders. Het waren praktische schepen. Zij laadden veel en hadden
desondanks een geringe diepgang. Zij waren bij uitstek geschikt, om
zowel in de kust als in de binnenvaart ingezet te worden.

Dat gebeurde dan ook veelvuldig. Vooral na de opening van het
Kielerkanaal. De problemen die onze zes tjalkschippers om de tafel
brachten, lagen op het financiele vlak. Hun schepen waren verzekerd bij
het Compact "De onderlinge Vriendschap". Dit compact, een organisatie
waarin schippers elkaar verzekerden tegen schade of totaal verlies, was
in 1835 te Groningen opgericht en richtte zich aanvankelijk geheel op de
binnenvaart. In de loop van zijn bestaan was het vaargebied waar binnen
de deelnemende schippers verzekerd waren, uitgebreid van de Nederlandse
kust- en binnenwateren tot Belgie, Frankrijk, de Rijn, de Oostfriese
Wadden en de Elbe tot Hamburg. Voer men als lid van "De Onderlinge
Vriendschap" in de vaart op Denemarken, dan moest men voor het gedeelte
van de reis voorbij de Elbe een aparte verzekering afsluiten.

Veel van de Groninger buitenschippers waren verzekerd bij de Onderlinge
Verzekerings Maatschappij "Nederland". Echter, deze dekte slechts
twintig procent van het verzekerde bedrag. Het resterende bedrag werd
via ",Nederland", directeur L. Koning, ondergebracht op de beurs. Het
was een gecompliceerde organisatie. De schippers ondervonden de gevolgen
daarvan in de vorm van een relatief forse premie. Uit de groep leden van
"De Vriendschap" die op Denemarken voer, doorgaans de Beltvaarders
genoemd, werd druk op het bestuur uitgcoefend om het vaargebied uit te
breiden. In 1904 kwam men aan deze verlangens gcdeeltelijk tegemoet door
het Nord-Ostsee Kanal en de Kieler fjord tot aan Laboe in het distrikt
op te nemen.

De meerderheid van de leden die uitsluitend in de binnenvaart voer was
echter fel tegen het opnemen van de Deense kustwateren in het gebied
waar binnen men verzekerd was. De risico's van de BeItvaarders in de
kustvaart achtten zij groter dan die van hen in de binnenvaart. Zo was
de situatie in 1905. Men praatte en men mopperde. Tegengestelde belangen
waarvoor men binnen een organisatie geen oplossing kon vinden. Tegen het
eind van dat jaar besloten drie van de zes eerder genoemde schippers de
verzekering in de Deense wateren in eigen hand te nemen. In de hoop dat
anderen zich bij hen zouden aansluiten, begonnen zij met het op poten
zetten van een eigen onderlinge verzekering. Een aantal rustende
schippers werd benaderd en enkelen waren bereid om in een te vormen
bestuur zitting te nemen. Men wist nog drie man voor het plan warm te
maken. En zo werd op de bijeenkomst aan boord van de 'Engelina' op 27
december 1905 de Onderlinge Belt Verzekering-maatschappij, genaamd
"Oranje" opgericht.

Onder het motto "wat is Nederland zonder Oranje?" kwam men tot de naam
waarop men, aldus de notulen, het "Oranje boven" aanhief. Het bestuur
werd gevormd door vier mannen. Twee commissarissen, J. Brouwer en P.
Hekman, een secretaris, E. Balk en een directeur, J. Koning.
Oud-schipper Koning was min of meer in de verzekeringswereld
grootgebracht. Zijn vader L. J. Koning was, zoals wij reeds zagen,
directeur van de Mij. "Nederland" en in 1906 werd hij tevens directeur
van het compact "De Onderlinge Vriendschap". Hij zelf en de heren E.
Balk en P. Hekman waren reeds bestuurslid van het compact. Hieruit
blijkt, dat men ondanks serieuze tegenstellingen in de belangen, de
kennis op het gebied van verzekering en bestuur uit de vertrouwde kring
van het compact betrok.

"Oranje" was ook geenszins opgezet als concurrent van het compact. De
"Oranje"schippers bleven normaal lid van "De Onderlinge Vriendschap".
Slechts wanneer zij zich buiten de Kieler Fjord in de Oostzee waagden,
verzekerden zij zichzelf in "Oranje. Het vaargebied bestond uit de
Grote- en Kleine Belt en de Sont. De noordgrens liep van Ebeltoft naar
het Zweedse Halmstad. De lijn Trelleborg-Swinermunde begrensde het
district in het Oosten.



*P.H. van Lent JR <mailto:coyote2088@hotmail.com>*

08/12/2004
11:26:58 * Wad- en Sontvaarders*
goeiedag
ik was ff aan het rondkijken op deze site en toen kwam ik een artikel
tegen over ons schip de GALAXA
nou was mijn vraag of iemand toevallig nog meer fotos van de galaxa of
ons eerste schip de Karina-L bij voorbaat dank

*hans ten katen <mailto:hateka@planet.nl>*

08/12/2004
23:01:02 * Wad- en Sontvaarders*
Vraag: Een zekere J.Koning was kapitein op de Pietronella, een galjoot.
J.Koning wordt genoemd bij de Onderlinge Vriendschap. Mijn grootvader
was matroos op dat schip, en monsterde af in dec 1902. Weet iemand iets
over dit schip ? bvd. Hans ten Katen.

*

** *
*Antwoord op het bericht:*
Naam :
Je e-mailadres:
Verwittig mij van antwoord op mijn bericht: Ja  Neen
Onderwerp:
Bericht:

*
*
*IEZIE.BE Gratis Messageboardservice <http://www.iezie.be>*
*

*


Built by Text2Html