www.groningerkustvaart.nl Forum Index
www.groningerkustvaart.nl


 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   GebruikersgroepenGebruikersgroepen 
 ProfielProfiel   Je hebt geen nieuwe berichtenJe hebt geen nieuwe berichten   Uitloggen [ jannuh ]Uitloggen [ jannuh ] 

Coasters die ontsnapten

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    www.groningerkustvaart.nl Forum Index -> Kustvaartforum
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
Jolly Sailor
.


Geregistreerd op: 30-12-2004
Berichten: 418

BerichtGeplaatst: Vr Dec 31, 2004 8:24 pm    Onderwerp: Coasters die ontsnapten Reageer met quote

DE ONTSNAPPING VAN DE ROLF



Begin Augustus 1940 bereikte de Rolf de neutrale haven van Freetown. Onder kapitein Z.J. Reyers was het schip net voor de Duitse invasie op weg van Senegal naar Bordeaux. Bij het uitbreken van de oorlog voer de coaster naar Dakar, waar de lading werd gelost.
Frankrijk was inmiddels gecapituleerd en de nieuwe Vichy-regering gaf alle plaatselijke beambten opdracht geen schip te laten vertrekken. De haveningang van Dakar werd derhalve streng bewaakt. Als extra voorzorg werd zelfs een ketting in de haveningang gespannen. Bovendien zwaaiden 's nachts de zoeklichten onophoudelijk over de haven en patrouilleerden marineboten langs de afgemeerde schepen. De Franse marine-officieren verdachten Reyers en enkele Noorse kapiteins een plan tot ontsnapping te smeden. Daarom werd hoofdmachinist J.M. van Bremen onder bedreiging van vuurwapens gedwongen de aanzetluchtpomp van de motor te ontkoppelen. De losgemaakte luchtpijp werd door de Fransen meegenomen. Dit weerhield Reyers er niet van een ontsnappingsplan te bedenken. Nauwgezet noteerde hij de tussenpozen, waarmee de zoeklichten over de haven zwaaiden en Van Bremen kreeg opdracht een luchtpijp te fabriceren, waarmee de motor kon worden gestart.
Eind juli zette de Nederlandse consul zich in om de Rolf naar het neutrale Monrovia te laten vertrekken. De Franse autoriteiten te Dakar reageerden op dat verzoek met de schriftelijke order aan de kapiteins om verstuivers en reserve-onderdelen in te leveren.


De bemanning van de Rolf toendertijd.

Reyers besluit stond toen vast. Die avond moest hij ontsnappen, anders was het te laat. De bemanning werd ingelicht en verboden van boord te gaan. Onder dekking van de stikdonkere tropennacht werd het anker ingehaald en met zo min mogelijk geruis de motor gestart. Telkens als het zoeklicht over het schip was gegaan, maakte de schroef enkele slagen.
Met minimaal vermogen en geholpen door de aflandige wind dreef de coaster richting haveningang, waar meer vaart gemaakt werd om over de ketting te kunnen schuiven. Van Bremen voelde in de machinekamer de ketting met een akelig raspend geluid van boeg naar achtersteven over de bodem schuren, tot de ketting met een schok achter het schip schoof. Nog steeds met zo min mogelijk gerucht voer de Rolf langzaam de haven uit.
Eenmaal buitengaats gekomen, werd het maximale van het schip gevraagd, maar door de zware aangroei haalde de coaster niet meer dan 5,5 mijl. Zeekaarten van het gebied ten zuiden van Dakar had Reyers niet. Navigerend met behulp van de index van de Africa Pilot deel 1, bereikte het schip op 5 augustus 1940 de haven van Monrovia. Daar werd contact opgenomen met Londen.
Reyers kreeg opdracht naar Freetown te varen, waar het schip bij aankomst door de Britse Admiraliteit werd gecharterd om als waterboot dienst te doen. Later bleek dat de Franse autoriteiten een dag na de ontsnapping in de haven van Dakar hadden laten dreggen om de Rolf op te sporen. Zij waren er vast van overtuigd dat de kapitein zijn schip had laten zinken. Ontsnapping uit de zo streng bewaakte haven was naar hun idee onmogelijk.


De Rolf na de oorlog



Gr Jolly


Laatst aangepast door Jolly Sailor op Vr Dec 31, 2004 8:50 pm, in totaal 1 keer bewerkt
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht  
Jolly Sailor
.


Geregistreerd op: 30-12-2004
Berichten: 418

BerichtGeplaatst: Vr Dec 31, 2004 8:38 pm    Onderwerp: Reageer met quote

DE ONTSNAPPING VAN DE NAUTILUS



Van Scandinavië naar Engeland

Enkele coasters wisten gedurende de bezettingsjaren uit te wijken naar Engeland. De Nautilus (195 brt) bereikte op 10 mei 1942 Immingham. De Duitse gezagvoerder, Markus Ellerbrock, speelde reeds lang met het plan uit bezet gebied te ontsnappen. In de winter van 1941 namen zijn plannen vastere vormen aan. Tijdens het verblijf in de Zweedse haven Norrkoping liet hij het schip bewust invriezen en in januari 1942 kon hij naar Stockholm reizen om contact te zoeken met de Nederlandse instanties.
Nadat hij met zijn vriend Eiso Schuur, kapitein van de Tempo en informant van Consul-Generaal De Jong, zijn plannen had besproken, werd contact gelegd met de Britse Marine-attaché. Afgesproken werd deze functionaris via kapitein Schuur te informeren over het exacte moment van vertrek.


De Tempo

De Nautilus zou vervolgens proberen met lading en bemanning voorbij Delfzijl te varen. Als dat lukte, zouden twee Nederlandse vlaggen op de dekllading worden gespijkerd. Zo zou het schip herkend worden door Britse vliegtuigen die, na waarschuwing door de Marine-attaché, ter bescherming tegemoet zouden worden gezonden.
Eind april 1942 was de haven eindelijk ijsvrij. Na contact met het bevrachtingkantoor Wagenborg in Delfzijl, werd besloten dat de Nautilus in de nacht van 2 op 3 mei 1942 zou vertrekken. Eiso Schuur bracht op de dag van vertrek een grote koffer met daarin onder andere een Browningpistool met munitie en een ploertendoder, afkomstig van de Britse Marine-attaché. Omstreeks vier uur 's ochtends vertrok de Nautilus samen met de Eemshorn, die eveneens met een lading hout op weg was naar Delfzijl. In Brunsbiittel-Koog ontstond door een misverstand vertraging.


De Eemshorn

Inmiddels was een Duitse matroos aan boord gekomen, die als begeleider mee zou varen naar Delfzijl. Ter hoogte van Cuxhaven werd de Nautilus op 8 mei 1942 ingelopen door een konvooi van acht schepen, geëscorteerd door vier met machinegeweren bewapende trawlers. Door langzamer te varen, werd de afstand tot dit konvooi snel groter en tenslotte raakte het uit zicht.
's Avonds schonk de kapitein een stevige borrel voor de Duitse matroos. Tegen negen uur begon deze te gapen. Hij deed zijn overjas uit, hing zijn koppelriem met holster op en ging slapen. Terwijl de Duitse begeleider sliep, pakte de stuurman het pistool uit de holster en stak het bij zich.


Kapitein Ellerbrock

Kapitein Ellerbrock laadde eveneens zijn pistool en gaf de ploertendoder aan de stuurman. Toen het weer licht werd, streek men de mast en bevestigde volgens afspraak twee Nederlandse vlaggen op de lading hout. Ter hoogte van Ameland kwam de Duitse matroos weer aan dek en sprak zijn verwondering uit over het uitblijven van land. Toen hem duidelijk werd gemaakt dat koers was gezet naar Engeland, greep hij naar zijn revolvertas en zag dat die leeg was. Ondanks dat beide officieren hun pistool op hem hadden gericht, wilde hij zich op de kapitein storten. Een flinke slag met de ploertendoder bracht hem op andere gedachten. Hij werd in het vooronder opgesloten en door de patrijspoort voorzien van eten. Bij aankomst in Immingham werd hij overgedragen aan de Britse Marine-officieren.


Nogmaals de Nautilus

Het schip en de lading hout bleven in Immingham, de bemanning werd voor verhoor naar de Patriotic School gebracht. Hier bleek dat kapitein Ellerbrock in het voorjaar van 1939 een verzoek tot naturalisatie tot Nederlander had aangevraagd, maar dat daar bij de Duitse inval nog geen beslissing op was genomen.



Gr Jolly


Laatst aangepast door Jolly Sailor op Vr Dec 31, 2004 8:51 pm, in totaal 1 keer bewerkt
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht  
Jolly Sailor
.


Geregistreerd op: 30-12-2004
Berichten: 418

BerichtGeplaatst: Vr Dec 31, 2004 8:43 pm    Onderwerp: Reageer met quote

DE ONTSNAPPING VAN DE AKTJO



Op 18 oktober 1944 voer de Aktjo (200 brt) de haven van Lerwick (Shetlands) binnen. De Aktjo was na de meidagen van 1940 op de werf van Brons te Appingedam gerepareerd en in beslag genomen voor de Transportflotte Speer. Het schip werd voorzien van een Nederlandse bemanning onder kapitein Jan Blokzijl. Op 12 augustus 1942 vertrok de Aktjo van Delfzijl naar Hamburg. Daar werd een lading ijzer ingenomen voor Stavanger. Vervolgens bleef het schip een dienst onderhouden tussen Trondheim en Oslo, totdat de kapitein op 18 december 1942 een nieuwe bemanning aan boord kreeg, waarmee hij een lading hout naar Hanbukt moest varen. Blokzijl protesteerde tegen deze gang van zaken,werd zes dagen gedetineerd en vervolgens weer aan boord gebracht. Het ingenomen hout werd te Narvik gelost, waarna diensten werden onderhouden tussen Narvik en Sandnessjoen. Na verlof in Nederland nam Blokzijl in Oslo het schip over van de Duitse gezagvoerder E. Schlimm. Nadat het schip in Fauske was geladen, werd koers gezet naar Megadan. Tot verbazing van de bemanning verscheen daar de afgeloste Duitse kapitein weer aan boord.



Deze beval Blokzijl naar Narvik te gaan om het gezag te gaan voeren over de Speer 16. Toen hij bezwaren maakte, mocht hij kiezen tussen overname van de Speer 16, hernieuwde detentie of plaatsing als matroos op een lichter. Blokzijl koos geen van de drie, maar sprak met de Nederlandse bemanning af om zich in de machinekamer van het schip te verbergen. Op weg naar Kopenhagen, waar de Aktjo moest worden gerepareerd, zou de Duitse kapitein overboord worden gegooid en een Zweedse haven binnengelopen. Met medewerking van de Consul-Generaal kon men daar proberen de Aktjo in Nederlands bezit te vorderen. Niets vermoedend liet de Duitse kapitein het schip laden en koers zetten naar Bergen. Het oorspronkelijke plan moest evenwel worden gewijzigd. Wegens oliegebrek kon circa tweeen-halve maand niet worden gevaren. Blokzijl sprak met de bemanning af om zodra de gelegenheid zich voordeed, het schip naar Engeland te brengen.Toen kapitein Schlimm op 13 oktober 1944 aan wal was om een reis naar Haugasund te regelen, werd de zeekaart bestudeerd en een bestek uitgezet. Eenmaal buitengaats werd de kapitein op 16 oktober 1944 met een smoes naar de keuken gelokt. Daar werd hij overmeesterd en opgesloten.
De Duitse vlag werd rond middernacht gestreken en vervangen door een Nederlandse. De volgende morgen werd midscheeps met grote witte letters HOLLAND geverfd. Het achterschip werd aan stuurboord- en aan bakboordzijde voorzien van een geschilderde Nederlandse vlag en tenslotte werd ook op het twee meter grote luik het woord HOLLAND aangebracht. In de ochtend van 18 oktober 1944 merkten Britse vliegtuigen het schip op. Ze bleven ruim twintig minuten boven het schip cirkelden. Ten slotte verscheen een Britse bommenwerper die met behulp van een morselamp de juiste richting naar Lerwick aangaf.
Het schip kreeg de nieuwe naam Eindhoven. De bemanning werd voor verhoor overgebracht naar een onderzoekingscentrum. Drie leden gaven te kennen bij de Koninklijke Marine te willen dienen. De overigen werden geacht binnen een maand aangemonsterd te zijn (to resume sea employment within one month). Tijdens het verhoor verklaarde kapitein Blokzijl dat zolang hij op de Aktjo had gevaren van mening was geweest een stuk Nederland onder zijn voeten te hebben gehad. Daarmee moest naar zijn mening behoorlijk worden omgesprongen. Het schip moest goed worden onderhouden en op tijd varen.Hij zei niet overweg te kunnen met `lieden die op eigen houtje meenden lijdelijk verzet te moeten plegen'. Hij erkende zulke lieden te hebben bedreigd met de Gestapo, en `dat middel werkte als regel afdoende'.
De kok werd naar aanleiding van het verhoor beoordeeld als 'een zeer eenvoudig man, doch oerdom. Maakt den indruk eerlijk te zijn en politiek wel betrouwbaar. Als kok zeker niet zindelijk, doch aangezien men het met hem op m.s. Aktjo, thans Eindhoven geheeten, wel heeft gedaan, voor de kustvaart, met een beetje toezicht, wel geschikt.



Gr Jolly


Laatst aangepast door Jolly Sailor op Vr Dec 31, 2004 8:51 pm, in totaal 1 keer bewerkt
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht  
Jolly Sailor
.


Geregistreerd op: 30-12-2004
Berichten: 418

BerichtGeplaatst: Vr Dec 31, 2004 8:48 pm    Onderwerp: Reageer met quote

DE ONTSNAPPING VAN DE CORSICA




Op 8 april 1945 besloot J.K. Bonninga, kapitein van de Corsica (313 brt), de oversteek naar Engeland te wagen. Vijf jaar eerder, op 19 april 1940, was hij eigenaar geworden van dit schip. In augustus 1940 maakte hij zijn eerste reis naar Zweden.
Voordat de Duitsers toestemming gaven om te gaan varen, moest hij eerst een verklaring tekenen. Daarin werden repressaillemaatregelen tegen familieleden aangekondigd voor het geval Bonninga zou trachten te ontsnappen. Na deze reis maakte de Corsica nog zeven reizen naar Duitsland en Finland, waarbij enkele malen ook Zweden werd bezocht. Op 22 juni 1941 werd het schip in beslag genomen door de Kriegsmarine. Met veel moeite wist Bonninga gedaan te krijgen dat hij op zijn eigen schip mocht blijven. Als vergoeding kreeg hij 10% van de kostprijs van het schip (Hfl 7.640,-) en een salaris van Hfl. 500,- per maand.



In opdracht van de Kriegsmarine voer de Corsica vooral in Noorwegen, waartoe het schip in Trondheim werd gestationeerd. Tijdens zijn verhoor in Engeland verklaarde Bonninga trots al die tijd met de Nederlandse vlag in top te hebben gevaren.
Tijdens zijn verlof in Nederland met kerst 1943 vertelde hij zijn vrouw van plan te zijn uit te wijken naar Engeland. Hoe zij daar op reageerde is niet bekend, wel dat zij hem bij die gelegenheid onthulde actief te zijn in het verzet.` In april 1945 deed zich eindelijk de gelegenheid voor om met de Corsica te ontsnappen. In de Lofoten (N) werd vis geladen voor Trondheim. Langs de Noorse kust moesten passerende schepen zich bij een door de Duitse ingestelde controledienst en elke melding werd direct doorgegeven aan een centrale post. Als een schip zich niet meer meldde, kon het niet ver van de kust verwijderd zijn en betrekkelijk eenvoudig worden opgespoord door vliegtuigen en/of oorlogsschepen. Op 8 april 1945 stormde het hevig zodat opsporingsmaatregelen mogelijk zouden uitblijven. Na overleg met de bemanning besloot de kapitein Bonninga van dit weer te profiteren en het plan door te zetten.
Het varen in een vliegende storm bezorgde drie van de vijf bemanningsleden zeeziekte, maar dankzij Bonninga en de machinist liep het schip vijf dagen later de haven van Stornoway (Hebriden) binnen. Het schip werd doorgezonden naar Fleetwood, de bemanning werd voor verhoor naar een onderzoekingscentrum gebracht. Na verhoor werd Bonninga verwezen naar de Nederlandse koopvaardij.

Einde

Wie weet er nog meer bv KNSM coasters in de oost.

Gr Jolly
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht  
hans-paul
.


Geregistreerd op: 30-12-2004
Berichten: 12
Woonplaats: Delfzijl

BerichtGeplaatst: Zo Jan 02, 2005 1:44 pm    Onderwerp: Reageer met quote

zijn er ook nog verhalen bekend die niet zo goed zijn afgelopen kan me voorstellen dat alle schepen wel weer terug wilden onden nederlandse vlag maar dat dit ook wel mislukt zou kunnen zijn greetz
_________________
red een boom eet een bever!!
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail  
Jan Vos
.


Geregistreerd op: 30-12-2004
Berichten: 191
Woonplaats: Hoogkerk/Groningen

BerichtGeplaatst: Zo Jan 02, 2005 2:08 pm    Onderwerp: Reageer met quote

Zo zijn er ook Nederlandse schepen van Engeland naar Nederland gegaan in de Oorlog ( dit heb ik van mijn vader ).

Logisch wordt hier niets over geschreven.

Toen Bonninga de oversteek maakte hadden de Duitsers geen vliegtuigen meer voor dit werk dit verhaal heeft ook in de Blauwe Wimpel gestaan.

Gr Jan
_________________
Een mooie scheepskont is rond.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail  
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    www.groningerkustvaart.nl Forum Index -> Kustvaartforum Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1
Abonneer op dit onderwerp
 
Ga naar:  
Je mag nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag reacties plaatsen
Je mag je berichten bewerken
Je mag je berichten verwijderen
Je mag stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group


Hosted by Hosthead.com