Controlepaneel van de gebruiker Registratie is vrijblijvend en gratis! Bekijk de geregistreerde leden Zoek geposte berichten Problemen?
Scheepvaartforum
Scheepvaart: Scheepvaartforum
Het Tropenbestek
Plaats onderwerp Reageer op dit bericht
Auteur Berichten
compass
Member

Geregistreerd:
Jul 2003
Berichten: 283
IP: Gelogd

Klik hier om te bekijken compass Profiel Bezoek compass homepage! Klik hier om te e-mailen compass Wijzig shorthand naar longhand Bewerk bericht Reageren

Gepost zaterdag 3 januari 2004 @ 15:58

Aan Ketelbinkje

Het Tropen bestek

Bij het lezen van dit artikel dient men wel te beseffen dat dit nog stamt uit de tijd dat er gerekend en genavigeerd werd
zonder hulp van electronica en dat het berekenen van een positie aan de hand van de Hoogtelijn methode met behulp van
logaritmetafels plaatsvond en dus zeer tijdrovend en foutgevoellig was. Zelf heb ik ooit in het begin wel eens 45 minuten op een bestek zitten cijferen en later met het groeien van de routine was ik toch ook zeker zo'n 15 tot 20 minuten bezig.

Het tropenbestek is veel sneller te maken en vraagt eigenlijk geen bijkomend rekenwerk anders dan het in de almanac opzoeken van de declinatie en uurhoek op een bepaald tijdstip en het toepassen van de correcties op de sextantaflezing.

Een vereiste voor het tropenbestek is dat men zich bevindt op een breedte die slechts weinig verschilt met de declinatie
van de zon; laten we gemakshalve aannemen maximaal één graad hoger of lager. Dus bij declinatie = 10 noord zo ergens
tussen de 9 en 11 graden Nbr; tevens moet het in een periode zijn van kort vóór tot kort ná bovendoorgang (= ware middag)
Verder is het begrip "aardse projectie van de zon" van belang. Dat is namelijk het punt waar de zon op een bepaald moment
een ware hoogte van exact 90 graden heeft. Dus als je een touwtje zou spannen tussen kern van de aarde en die van de zon
zou dat touwtje het aardoppervlak snijden ter plaatse van de aardse projectie.

De Declinatie van de zon op een bepaald moment geeft in aardse coordinaten de breedte van de aardse projectie, en de
Uurhoek op het zelfde moment tevens de lengte ervan zodat voor een bepaald tijdstip de aardse projectie van de zon
eenvoudig in de almanac op te zoeken is en vervolgens in de kaart te plotten.

In dit voorbeeld ben ik ervan uitgegaan dat de 1e waarneming vóór de middag plaats vond en de 2e waarneming ongeveer even
lang ná de middag.

Op schets A is met een beetje inzich in de platte meetkunde te zien dat als men op een bepaald moment de zonshoogte bv.
89 graden meet, de afstand tot de aardse projectie 1 graad is. dus 90-hoogte=afstand in graden.
En laat een graad nu toevallig ook 60 zeemijlen zijn zoals we weten.

We kunnen voor het tijdstip van de eerste waarneming de declinatie en uurhoek opzoeken en op de kaart kunnen we dan de
aardse projectie AP-1 intekenen en met een passer een circelboog van deze 60 mijl trekken; ergens op deze cirkel ligt
onze standplaats, maar waar?

Stel dat we 40 minuten later de zonshoogte 88 50 meten, dan is onze afstand tot de AP 90-88 50= 1 10 dus 70 zeemijl. ook
voor het nieuwe tijstip zoeken we de declinatie en uurhoek en dan is ook deze circelboog van 70 mijl in te tekenen vanuit

AP-2.

Maar we hebben natuurlijk niet stil gelegen en hebben ons in die 40 minuten zeg maar 10 mijl verplaatst in de richting 250.

Dus bij de eerste waarneming zaten we op de 1e Hoogte cirkel. toen hebben we 40 min gestoomd in richting 250 en de cirkel
als het ware "met ons mee" genomen naar Verzeilde AP-1
Ná die 40 min zaten we echter ook ergens op de 2e Hoogtecirkel.
Dus de snijpunten van 2e Hoogtecirkel en verzeilde 1e Hoogtecirkel dat zijn de twee mogelijke posities MWS-1 en MWS-2 ten tijde van de tweede waarneming.
Het verschil tussen beide is echter zo groot (hier ongeveer 90 mijl) dat we er gebaseerd op het gegist bestek wel uitkomen.

Dit is dan even "in a nutshell" de theorie achter het z.g.n. tropenbestek met dank aan Theo Horsten van wie ik het op mijn beurt op een reis in het grijze verleden weer heb geleerd.

Bert de Boer

--------------------

Ketelbinkje
Member

Geregistreerd:
Dec 2003
Berichten: 344
IP: Gelogd

Klik hier om te bekijken Ketelbinkje Profiel Klik hier om te e-mailen Ketelbinkje Wijzig shorthand naar longhand Bewerk bericht Reageren

Gepost zaterdag 3 januari 2004 @ 21:42

ziet er leuk uit ja

mvg John

Plaats onderwerp Reageer op dit bericht Forum:

Verzend deze pagina naar iemand | Aanmelden | Afmelden | Toon een printversie

Administratieve opties
Sluit reactie | Verplaats reactie | Verwijder reactie
E-mail ons | Homepage